Sel Riski Nasıl Hesaplanır?
Sel riski hesaplaması, meteoroloji ve hidroloji bilimlerinin kesişim noktasında yer alır. Yalnızca ne kadar yağış düştüğü değil, bu yağışın ne kadar sürede düştüğü ve zemin özelliklerinin yüzey akışına izin verip vermediği de belirleyici parametrelerdir.
Bu araç iki temel faktörü analiz eder: Yağış yoğunluğu (mm/saat) ve yüzey akış katsayısı. Yağış yoğunluğu, toplam yağış miktarı yağış süresine bölünerek hesaplanır. Zemin tipine göre belirlenen akış katsayısı ise yağışın ne kadarının zemine sızdığını, ne kadarının yüzeyden aktığını gösterir. Asfalt ve beton gibi geçirimsiz yüzeylerde katsayı 0,95'e ulaşırken, orman zeminlerinde 0,20'ye kadar düşer.
Risk skoru, yağış yoğunluğu ve efektif yüzey akışı oranına göre ağırlıklı bir puanlama sistemine göre hesaplanır. Saatte 50 mm üzeri yağış "ani sel" riskine işaret ederken, 25–50 mm/h aralığı "yüksek risk" kategorisindedir. Kümülatif yüzey akışı 50 mm'yi aştığında ciddi taşkın potansiyeli oluşur.
Şehir plancıları, tarım uzmanları ve bireysel kullanıcılar için yağmur öncesinde alınacak önlemlere rehberlik etmesi açısından bu hesaplama kritik pratik değer taşımaktadır.