Yüksek İrtifada Oksijen Azalması Nasıl Hesaplanır?
Yükseldikçe atmosfer basıncı azalır ve buna bağlı olarak her nefesteki oksijen molekülü sayısı düşer. Bu fenomene "hipoksi" adı verilir. Deniz seviyesinde %21 olan oksijen konsantrasyonu oransal olarak sabit kalsa da parsiyel basıncı irtifayla birlikte ciddi biçimde düşer.
Hesaplamada Uluslararası Standart Atmosfer (ISA) modeli kullanılmaktadır. Basınç formülü: P = 1013,25 × (1 − 0,0000225577 × h)^5,25588 şeklindedir; burada h metre cinsinden irtifadır. Bu formül troposfer katmanında (0–11.000 m) yüksek doğrulukla geçerlidir.
Kandaki oksijen doygunluğu (SpO₂) de irtifayla azalır: Deniz seviyesinde %95–99 olan SpO₂, Ağrı Dağı zirvesinde (5.137 m) %85'in altına düşebilir. 8.000 m üzeri "ölüm bölgesi" olarak adlandırılır; bu eşiğin üzerinde ek oksijen desteği olmaksızın uzun süre bulunmak yaşamı tehdit eder.
Uludağ, Erciyes ve Kaçkar gibi Türk dağları için referans değerleri de araçta önceden tanımlanmıştır. Tırmanış öncesinde bu hesaplamayı yaparak gerekli aklimatizasyon süresini ve güvenlik ekipmanlarını planlayabilirsiniz.